نویسنده:  سید عبدالله شو کوی

گذرزمان به تدریج دنیا را متحول کرده امروز با دیروز ودیروز قبل متفاوت است انسانها متحول شده اند فرهنگ وآداب ورسوم دگرگون شده انسان امروزی نمی تواند مثل انسان دیروز زندگی کند، درگذشته ی نه چندان دور وسیله نقلیه وجود نداشت ،مردم از اسب، شتر ، الاغ وقایق جهت مسافرت استفاده می کردند امروزه با وجود این پیشرفت ها در وسایط نقلیه وحمل ونقل برای استفاده از وسایل امروزی نیاز به قوانین رانندگی وگواهی نامه بوجود آمد، لذا به منظور همراهی با پیشرفتها شگرف وتحولات سریع درتمام زندگی قوانین وآداب ورسوم نیز دستخوش تحولات وتغییرات روز مره می شود در عصرحاضر زندگی باید به دور از هرج ومرج و تجاوز به آسایش واحترام به حقوق دیگران باشد در اینجاست که حقوق شهروندی به جهت تنظیم روابط بین عموم افراد به میان می آید.

شهروندان بعنوان اعضای جامعه در برابر حقوقی که از آن برخوردار هستند مسئولیت هایی را نیز در راستای اداره بهتر جامعه ، ایجاد نظم وبهره مندی از حقوق برعهده دارند از این رو برای شناخت بیشتر حقوق و وظایف وارتقای حقوق شهروندی در زمینه های مدیریت شهری، اموال عمومی، محیط زیست و سدمعابر اشاره مختصری خواهیم داشت.

پس از رشد جمعیت و بوجود امدن مشکلات اجتماعی ضرورت ایجاد مرکزی برای مدیریت شهر به نام شهرداری احساس گردید که از نخستین وظایف شهرداری ها نظارت بر ساحت وسازها، ایجاد معابر وجمع آوری پسماند شهری می باشد که پس از رشدجمعیت و بزرگترشدن شهرها به تبع آن نیازها نیز به وجود آمد، از جمله نیاز به ایجاد فضای سبز ، احداث و توسعه معابر، اتش نشانی و غیره بوجود آمد، در مدیریت شهری یک طرف شهرداریها و درطرف دیگر مردم هستند عوارض ومالیات میدهند و باید به انان خدمت رسانی کرد شهرداریها در خدمت رسانی به شهروندان نبایدتحت تاثیر گرایش های سیاسی و قومی قرار گیرند بلکه خدمت رسانی باید براساس قانون وعدالت باشد درمقابل وظایفی نیز برعهده شهروندان می باشد که انجام آن هماهنگی در مدیریت شهری ایجاد می کند حفظ اموال اموال عمومی وظیفه بسیار سنگین که بر دوش مسئولین و شهروندان نهاده شد.

اموال عمومی را باید تشخیص سپس باید به حفظ آنها همت گمارد در این حیث طیفی از اموال وممتلکات عمومی را می شماریم که از مهمترین آنها هوا ، دریا ،رود ، مرتع ، جنگل ، پارکها ، خیابانها خیلی از موارد را می توان ذکر کرد حق استفاده از آنها برای همگان یکسان می باشد ونباید دیگران را از استفاده از آن حق منع کرد وهرگونه تجاوزبه آنها تجاوز به حق همه انسانهاست چون همه انسانها حق استفاده از آنها را دارند وهیچکس حق تصاحب آنها راندارد.

اینگونه اموال عمومی را می توان در یک کلمه خلاصه کرد محیط زیست ، محیط زیست حق مشترک همه موجودات زنده است هیچ انسانی حق ندارد محیط زیست را آلوده سازد یا به آن آسیبی وارد سازد .

ریختن زباله ونخاله در معابر عمومی از بدترین انواع تخریب محیط زیست به شمار می آید بعضی ها نخاله های ساختمانی یا پسماند میوه و سبزیجان وکارتن ها وکاغذهای باطله را در راه مردم وجوی آب وپیاده روها می ریزند آلوده کردن محل عبور و مرور و جوی آب، تضییع حقوق شهروندی است برخی از مغازه داران آشغال ها را در جوی آب می ریزند که علاوه بر تهدید برعلیه بهداشت عمومی باعث مسدود شدن راه آب ودرنتیجه در بارندگی آب به خیابانها سرازیر می شود. بعضی از شهروندان اقدام به نگهداری حیوانات اهلی مانند گاو، وگاومیش وگوسفند درخانه می نمایند این اقدام آنها تهدید برعلیه بهداشت عمومی و سلب و تضییع حقوق دیگرشهروندان و آسایش زندگی آنهاست .

شهروندانی که نخاله ساختمانی و دیگر پسماندها را در معابرعمومی یا زمینهای خالی یا آشغال را در جوی آب یا فضای سبز می ریزند باید این رادر نظر داشته باشند شهرداری به جهت جمع آوری آنها متحمل هزینه های هنگفت از بیت المال می شود، آن شهروند باید پاسخگوی آن هزینه ها باشد عبور از معابر عمومی حق همه شهروندان است وهیچ شهروندی حق ندارد با پارک ماشین در پیاده رو ، گذاستن اجناس مغازه خود در پیاده رو ها وغیره عابران را از حق عبور از پیاده رو محروم کند، سد معبر از کارهای خلاف رایج است که شهروندان به آن توجه نمی کنند مغازه داری که قسمتی از پیاده روو خیابان را با گذاشتن وسایل مغازه اشغال می کند سد معبر او باعث محروم ساختن شهروندان ازحقوق آن است، متاسفانه برخی از افراد به بهانه های واهی از جمله: جلوی خانه یا مغازه ماست و … معابر عمومی را سد می کنند. این موضوع علاوه بر ایجاد منظر زشت و نامناسب نوعی تجاوز به حقوق دیگران است.

معضلی که امروزه در بازار شهر مشاهده می کنیم در واقع به علت عدم رعایت حقوق دیگران است، چنانچه هر کدام از ما حق یکدیگر را رعایت کنیم و سد معبر ننمائیم، خواهیم دید بازار بصورت طبیعی ساماندهی می شود.

آسیب رساندن به فضای سبز

شهرداری برای نشاط آفرینی بین شهروندان پارک ها و فضاهای سبز را احداث می کند، احداث و نگهداری فضای سبز هزینه های فراوانی دارد، این اماکن برای عموم ساخته شده اند، برای شهروندی که از کار و سختی های روزمره خسته شده و به پارکها و فضاهای سبز پناه می برد تا خستگی در کند، متأسفانه بعضی از شهروندان-که عده آنها کم است- بجای تشکر از کارگران زحمتکش شهرداری آشغال و پسماند را در فضای سبز میریزند و حتی برخی از آنان اقام به شکستن و بریدن درختان می نمایند، این موضوع علاوه بر تعدی به حقوق شهروندان یک جرم محسوب می شود و مجازات و پیگرد قانونی دارد.

حال بیائیم دست در دست هم در جهت آبادانی شهرمان قدمی محکم در چارچوب نظم و قانون و عدالت اجتماعی برداریم.